با اجرای «جعفرخان از فرنگ آمده»؛ یاد حسن مقدم گرامی داشته شد

مراسم نکوداشت زنده‌یاد حسن مقدم، نمایشنامه‌نویس نوگرای ایران با عنوان «غریبه‌ای در وطن» با حضور دکتر مجید سرسنگی معاون فرهنگی دانشگاه تهران و جمعی از اساتید و هنرمندان و علاقه‌مندان به هنر، دوشنبه ۲۲ آبان در موزه مقدم برگزار شد.

در بخشی از این مراسم، دکتر مجید سرسنگی معاون فرهنگی دانشگاه تهران با تشکر از دست اندرکاران برگزاری نکوداشت زنده‌یاد حسن مقدم، گفت: حضور شما را در این خانه زیبا که یادگار سه انسان بزرگ یعنی زنده‌یادان حسن مقدم، محسن مقدم و همسر محترم محسن مقدم است، به نمایندگی از دانشگاه تهران گرامی می‌دارم. از اساتید محترمی که امروز در این مراسم حضور دارند و سخنرانی کردند سپاسگزارم.

وی با اشاره به فعالیت‌های موزه مقدم، افزود: خوشحالیم که موزه مقدم، خانه‌ای که به تدبیر جناب آقای محسن مقدم به دانشگاه تهران وقف شد؛ امروز به‌عنوان یک مرکز فعال در معرض دید علاقه‌مندان قرار دارد نه تنها کالبدش که خود کالبد هم بسیار ارزشمند و زیباست، بلکه این خانه موزه برنامه‌هایی را برگزار می‌کند که ادای دینی است به بزرگوارانی که در این خانه زیستند و یادشان به این خانه گره خورده است.

این استاد دانشگاه، با اشاره به تاثیرگذاری حسن مقدم بر ادبیات نمایشی ایران، گفت: بعضی از دانشجویان وقتی می‌گوییم نمایشنامه «جعفرخان از فرنگ آمده» را بخوانید و یا نمایشنامه‌هایی از این دست؛ می‌خوانند می‌گویند اینکه چیز خیلی فوق‌العاده‌ای نیست، ما می‌گوییم شما باید در آن دوران می‌بودید و می‌دید که نوشتن نمایشنامه چقدر سخت است؛ در دورانی که نوشتن نمایشنامه در ایران هنوز در مراحل اولیه حیات بود و ما چندان تجربه‌ای در حوزه ادبیات نمایشی نداشتیم. کاری که حسن مقدم انجام می‌دهد ماندگار می‌شود. جالب است که برخی از نویسندگان با حدود ۵۰ اثر در تاریخ ماندگار می‌شوند، اما حسن مقدم با همین یک نمایشنامه در تاریخ ماندگار شده است و این نشان از نبوغ و درایت حسن مقدم دارد.

سرسنگی با تاکید بر تربیت فرهنگی نسل آینده، اضافه کرد: وقتی تربیت درست اعمال شود، انسان نه فقط در زمان حیات خودش حتی پس از آن هم در فضای فرهنگی جامعه و کشورش دخیل و تاثیرگذار است. به همین خاطر است که امروز پس از سال‌ها که از درگذشت حسن مقدم، محسن مقدم و همسرش می‌گذرد، هنوز تاثیر فرهنگی این انسان‌ها بر ما قابل لمس است و نام آن‌ها ما را دور هم جمع می‌کند.

وی در ادامه تصریح کرد: این تاثیر فرهنگی نشان می‌دهد که ما امروز بیش از هر زمان دیگر در جامعه نیاز به تربیت درست نسل جوان داریم و اگر فرزندانمان را در سایه‌سار فرهنگ ایرانی اسلامی تربیت نکنیم، در آینده هیچ نخواهیم داشت. اگر امروز فرزندانمان را با تاریخ و میراث فرهنگی آشنا نکنیم قطعا در آینده ملتی خواهیم بود که در یک فضای سرشار از تقابل و پوچی دست و پا خواهیم زد و چیزی نخواهیم داشت که به آن ببالیم.

معاون فرهنگی دانشگاه تهران، با اشاره به تلقی‌های غلط و مصطلح جامعه، اظهار کرد: از سوی دیگر، کشورهای توسعه یافته فقط به گذشته خود افتخار نمی‌کنند، تنها به گذشته تکیه کردن کار جهان سومی‌ها است یعنی می‌نشینیم و مرتب می‌گوییم هنر نزد ایرانیان است و بس! کشورهای توسعه یافته با نگاه به گذشته، حال را ساخته‌اند و چشم انداز آینده‌شان افتخارآور است. امروز را طوری می‌سازند که آینده بهتری پیش‌روی بشر باشد.

وی افزود: بی دلیل نیست اگر امروز در فضای ادبیات و نمایشنامه‌نویسی کشور، وقتی می‌خواهیم مثالی بزنیم ناچاریم به چند دهه قبل بازگردیم این نشان می‌دهد فاصله‌ای بین تربیت نسل معاصر و گذشته افتاده است و این برای آینده خوب نیست. امیدوارم برگزاری چنین برنامه‌هایی مانند نکوداشت زنده یاد حسن مقدم، تاثیر تربیت و راه درست در زندگی را نشان بدهد. معلوم شود که اگر یک فرد به درستی به اجتماع وارد شود می‌تواند فضای پیرامون خود را متاثر کند.

دکتر مجید سرسنگی در پایان سخنانش، گفت: ایران در آینده برای رسیدن به سربلندی و افق‌های بازتر، چاره ندارد جز اینکه نسل فرهنگی و فرهیخته‌ای را با تاثیر از داشته‌های فرهنگی گذشته خودش برای فردا تربیت کند. مطمئنم با وجود اساتید برجسته و فرهیختگانی که در کشور داریم، رسیدن به این مهم کار دور از تصوری نیست.

در بخش دیگری از این مراسم، دکتر اردشیر صالح پور طی سخنانی گفت: سال ۱۳۰۰ خورشیدی را می‌توان سال تحولات بزرگ ادبی و هنری در ایران قلمداد کرد. شعر نو با نیما یوشیج، داستان نویسی با محمدعلی جمالزاده و نوگرایی در ادبیات نمایشی با «حسن مقدم» اتفاقات تازه‌ای را رقم زد که پیش از آن سابقه نداشت و پیامدهای آن جریانات متفاوتی را در این زمینه محقق ساخت. حسن مقدم اگر چه بیست و هفت سال بیشتر عمر نکرد اما در همین عمر پر ثمر و کوتاه، داستان نوشت، نقد و نظر و پژوهش را جدی گرفت و از همه مهم‌تر دو نمایشنامه نگاشت که نگاه و منظر تازه‌ای را به تئاتر ایران نوید می‌داد.

سخنران دیگر این برنامه، مسعود کوهستانی‌نژاد بود که در خصوص بررسی نحوه برخورد و رفتار ایرانیان به‌ویژه روشنفکران و هنرمندان ایرانی با حسن مقدم در دو نوبت حضورش در تهران به صحبت پرداخت.

در ادامه اسماعیل جمشیدی، با اشاره به خاطرات از محسن مقدم و نحوه آشنایی خود با حسن مقدم، در بخشی از سخنانش گفت: در چند قدمی همین سالن که ما گرد هم آمده‌ایم، عمارت اعیانی آقای احتساب الملک قرار دارد که در آن، دو انسان مهم و تاثیرگذار هنر و ادبیات معاصر و یک اثر نمایشی (اولین نمایشنامه مدرن ایرانی) یعنی «جعفرخان از فرنگ آمده» متولد شدند.

در این مراسم که به همت موزه مقدم و با همکاری ایکوم ایران برگزار شد، دکتر محیط طباطبایی و امیرحسین حریری نیز به سخنرانی پرداختند.

گفتنی است، در این مراسم نمایش «جعفرخان از فرنگ آمده» نمایشنامه‌خوانی شد . قرائت داستان از دیگر بخش‌های برنامه یادمان حسن مقدم بود. همچنین هم‌زمان با برگزاری این مراسم، نمایشگاه عکسی نیز در موزه مقدم به نمایش عموم گذاشته شد.

یک دیدگاه