در رونمایی فصلنامه «برگ فرهنگ» مطرح شد: تولید فرهنگى به سختى آغاز و به آسانى متوقف مى شود

مراسم رونمایی از فصلنامه «برگ فرهنگ»، فصلنامه مطالعات دانشگاه تهران که پس از ۵ سال وقفه منتشر شده است با حضور دکتر سرسنگی، معاون فرهنگی دانشگاه، دکتر زارع چاهوکی، مدیر کل فرهنگی و اجتماعی دانشگاه، دکتر میرزایی، رئیس پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و جمعی از مدیران دانشگاه و اهالی فرهنگ و هنر عصر دوشنبه ۲ مرداد در باغ موزه نگارستان برگزار شد.

دکتر مجید سرسنگی معاون فرهنگی دانشگاه تهران و سردبیر فصلنامه برگ فرهنگ در این مراسم با اشاره به اینکه این گردهمایی به بهانه انتشار مجدد فصل نامه‌ای است که در زمان خود نشریه‌ای با کیفیت محسوب می‌شد، گفت: ‌متاسفانه انتشار این نشریه در دوره‌ای متوقف شد و اصولا توقف فعالیت‌های فرهنگی از آفت‌های حوزه فرهنگ در کشور ما در زمینه تولید فرهنگی است. تولید فرهنگی به سختی آغاز می‌شود و به آسانی آن را متوقف می‌کنیم هیچکس هم سوال نمی‌کند که چرا یک نشریه، روزنامه، انتشارات، گروه تئاتر و … متوقف و به تعطیلی کشیده شده است.

سرسنگی ادامه داد: اگر در بازار ارز چند تومان نرخ ارز خارجی بالا و پایین شود جامعه ملتهب شده و همه پیگیر می‌شوند که چه اتفاقی افتاده است ولی اگر سالن سینما، سالن تئا‌تر یا فعالیت یک انتشاراتی تعطیل شود یا مجله روزنامه‌ای توقیف شود؛ ظاهرا هیچ اتفاق خاصی رخ نداده و کسی نگرانش نمی‌شود. یکی از دلایل مشکلات فرهنگی جامعه ما همین عدم توجه است و اینکه در قبال تولیدات فرهنگی که از سرمایه‌های فرهنگی کشور هستند، نگران نیستیم.

او تاکید کرد: وقتی در معاونت فرهنگی مشغول به کار شدم، ابتدا به بررسی آنچه انجام شده بود پرداختم و وقتی سابقه مجله برگ فرهنگ را دیدم حیفم آمد که کار این مجله خوب ادامه پیدا نکند البته به دوره پیشین انتشار مجله می‌شود نقدهایی وارد کرد. مثل اینکه در آن دوره تم مشخصی نداشته و مجموعه مقالات خوب اما نامرتبط و مختلف با هم منتشر می‌شدند. ما در این دوره سعی داریم در هر شماره با تمرکز بر یک موضوع و محور خاص مقالات منتشر شده در این مجله همچون نخ‌های یک تسبیح به هم متصل باشد همچنین در نظر داریم تا کارکرد صرفا علمی و پژوهشی را از این نشریه جدا کنیم زیرا دیگر چنین رویکردی به تنهایی در نشریه دانشگاهی جوابگو نیست. پس می‌خواهیم بیشتر به حوزه مطالعات فرهنگی و آنچه که مربوط به فرهنگ دانشگاه است بپردازیم. علاوه بر اینها در بحث گرافیک و صفحه‌بندی و… نیز تغییرات مثبتی شاهد هستیم.

این مدیر فرهنگی سپس با اشاره به اینکه برای انتشار مجدد نشریه برگ فرهنگ بودجه‌ای تخصیص داده نشده، گفت: در این یک سال که مشغول آماده‌سازی و راه‌اندازی مجدد نشریه بودیم هیچ بودجه‌ای به این کار تخصیص داده نشد و تا به امروز هم نشده است. با خود فکر کردم اگر بخواهم زمان برای توجیه و دلیل آوردن بودجه‌گیری صرف کنم فرصت از دست می‌رود و به همین دلیل کارمان را بدون تخصیص بودجه آغاز کردیم.

سرسنگی سپس گریزی به نگرانی‌هایی که درباره وضعیت آموزش عالی وجود دارد زد و اظهار داشت: با توجه به نگرانی‌هایی که در حوزه آموزش عالی و دانشگاه وجود دارد اولین شماره چاپ مجدد نشریه را به کارکرد دانشگاه اختصاص دادیم و این مسئله را به قضاوت گذاشتیم که اساسا دانشگاه ما چه رسالت و عملکردی دارد و آیا رسالتش را همسو با هدف مطلوب پی گرفته است این مساله را بررسی کردیم که آیا فارغ‌التحصیلان ما می‌توانند جایگزین چهره‌های فرهیخته و اساتید ماندگارمان شوند.

سردبیر نشریه دانشگاهی برگ فرهنگ، اضافه کرد: به نظر می‌رسد حتی حاضر نیستیم به تجربه و دانش آنهایی برگردیم که خود موسس جریان دانشگاه و تحصیلات آکادمی شده‌اند عملا حرف‌هایی را تکرار می‌کنیم که خود بنیانگذاران نهاد دانشگاه در غرب سالها است از آن عبور کردند و به نظریات جدید رسیده‌اند. مخصوصا در علوم انسانی و هنر با بحران جدی روبه‌رو هستیم و سالها است که مراکز دانشگاهی ما تولید اندیشه به معنای واقعی ندارند و سپس شاهد مقاله‌سازی برای بالابردن اعداد و ارقام و امتیازگیری و ارتقای شغلی در رده استادی هستیم. مشکلاتی مثل ثروت علمی و… همه معلول هستند و یک علت سبب ایجاد آنها شده وهمه باید به دنبال علت‌ها باشیم نه اینکه خودمان را مثل امروز در یک تار گرفتار کنیم و دراین میان تولید علم واندیشه صدمه بینید.

سرسنگی یادآور شد: اگر تولید و اندیشه را سرکوب کنیم استادان تنها به جدول ارتقا در رده آموزشی فکر می‌کنند و دانشگاه ما خروجی نخواهد داشت. امروز می‌بینیم در گمانه‌زنی‌های انتخاب کابینه به نظر می‌رسد وزیر علوم چندان مهم نیست و اینکه بی‌سر و صدا و بی‌حاشیه فردی انتخاب شودف کافی است. این نگاه حداقلی به دانشگاه یعنی یک چالش جدی وجود دارد و آموزش عالی ما در خطر است مخصوصا وقتی قرار باشد با دانشگاه‌های خارجی تعامل و ارتباط داشته باشیم. مجلاتی مثل برگ فرهنگ می‌تواند کمک کند تا فرهنگ دانشگاهی و کارکرد دانشگاه مورد توجه قرار بگیرند و اساس این وظیفه را دارند که به سوالات مهم چالش‌های دانشگاه پاسخ دادند.

در ادامه دکتر، عباس کاظمی عضو شورای سیاستگذاری «برذگ فرهنگ» نیز در این نشست بیان کرد: دانشگاه باید مجله و نشریه‌ای برای خود داشته باشد که خود را در آیینه آن نصب کند نه اینکه مجله دانشگاهی صرفا محلی برای انتشار مقاله برای ارتقا باشد، گرایش مجله برگ فرهنگ نیز گرایشی انتقادی به عملکرد خود دانشگاه خواهد بود.

کاظمی افزود: بسیاری ازجوانان ما امروز می‌دانند که دانشگاه به آنها شغلی نخواهد داد و انگیزش ورود به دانشگاه تنها این است که وضعیتی برای تعریف خود و کسب یک منزلت اجتماعی را محقق کنند. وظیفه ما در این شرایط این است که نسل جدید را عمیق‌تر بفهمیم و سعی کنیم مسئولیت دانشگاه را به آنها نشان دهیم. دهه‌های شصت و هفتاد و حتی پنجاه، جنبش دانشجویی در دانشگاه ما زنده بود و دانشجو متعهد به دانشگاه و جامعه خود اما امروز دانشجو نه به دانشگاه و نه به جامعه تعهدی احساس نمی‌کند و دور از سیاست حرف می‌زند. جنبش دانشجویی نگران جامعه دیگر امروز وجود ندارد و تنها آثاری نامرئی و پراکنده‌ای دارد این بی‌هویتی تنها مختص به دانشجویان نیست و استادان را درگیر کرده است زیرا فقط انتشار مقاله و کتاب برای کسب درجه هستند.

کاظمی اظهار داشت: از نظر صوری رشد علمی داشته‌ایم، اما آنچه تولید علمی می‌نامیم تولید علمی واقعی نیست و فقط شکلی و فرمی از تولید علمی هستند. هویت دانشجویی در معرض خطر است. امروز دیگر دانشجو یک هویت مستقل نیست بلکه از هویت از پیش تعیین شده مثل مدیر، کارمند و خانه‌دار و… است و دانشگاه نیز این توان را ندارد که هویت دانشجویی را به نسل جوان منتقل کند این تفاوت دانشجویی زمان ما و نسل امروز است می‌تواند پیامدهای زیادی داشته باشد.

در پایان، دکتر حسین میرزائی یکی دیگر از اعضای شورای سیاستگذاری نشریه به سخنرانی پرداخت و در بخشی از سخنان خود ضمن ابراز امیدواری برای تداوم و استمرار انتشار مجله برگ فرهنگ، گفت: دانشگاه محلی است برای حل مسئله ولی وقتی به شواهد اجتماعی، نهادی فربه شده و از ۲۵۰ واحد مرکز آموزشی به بالای ۲۸۰۰ واحد رسیده است یعنی به موجود عجیب و غریبی تبدیل شده که در کنار تداخل مفهومی‌اش با سیاست غریب افتاده است. در برهه‌ها و زمانی مختلف گاهی دانشگاه برای حل مسئله بوده و می‌تواند راه حل ارائه دهد اما در شرایطی مثل شرایط امروز باید به این مشکل بیشتر توجه کنند اگر دانشگاه و نگاه دانشگاهی وجود نداشت حتما شرایط جامعه ما از حال نیز بحراانی‌تر می‌شد.

گفتنی است، این شماره از فصلنامه مطالعات فرهنگی دانشگاه تهران به موضوع «کارکرد دانشگاه» اختصاص دارد.

نخستین شماره «برگ فرهنگ» آبان سال ۱۳۷۸ منتشر شد و اکنون شماره جدید آن انتشار یافته است. اولویت این فصلنامه، بررسی تمامی مباحث و موضوعات مربوط به فرهنگ دانشگاهی شامل آموزش، پژوهش، مباحث تربیتی، موضوعات فرهنگی، هنری، اجتماعی و سیاسی بوده است.

علاقه‌مندان می‌توانند این نشریه را از فروشگاه هاى انتشارات دانشگاه تهران تهیه کنند.

یک دیدگاه